NAJNOWSZE ODKRYCIE

NEOGOTYCKA SREBRNA ZASTAWA
Aleksandra i Barbary KELCH

WYKONANA PRZEZ FABERGÉ

   Zastawa Kelchów to jedno z najsłynniejszych i najbardziej podziwianych dzieł wykonanych przez pracownię Fabergé. Zastawa zachwycała kunsztem wykonania, doskonałym stylem, fantazją form i dekoracji. Sam Karol Fabergé uważał zastawę Kelchów za najważniejsze dzieło ze srebra wykonane przez jego firmę. O jej wyjątkowości świadczy również fakt, że w tajemniczych okolicznościach zniknęła i dziś znana jest tylko ze zdjęć, projektów i odnalezionych fragmentów. 

Fot. Zastawa Kelchów. Odnalezione części i oryginalne projekty

   Zastawa Aleksandra i Barbary Kelch została wykonana w stylu neogotyckim. Dzieła wykonane w tym stylu są wyjątkowo rzadkie w dorobku Fabergé. Sam Karol Fabergé cenił i lubił styl gotycki do tego stopnia, że w tym własnie stylu wybudował swój nowy dom w Petersburgu. 
Zastawa została wykonana w 1900 r. w moskiewskim oddziale firmy Fabergé. Aleksander Kelch zapłacił za zastawę ogromną sumę 125 000 rubli. Dla porównania oba cesarskie prezenty wielkanocne w formie jajek zamówione w 1900 r. kosztowały tylko 13 500 rubli.

Fot. Widok zastawy Kelchów prezentowanej na wystawie w 1902 r.

   Powstanie zastawy jest związane z budową i urządzaniem wnętrz pałacu Kelchów w Petersburgu. Najważniejszym pomieszczeniem w pałacu była reprezentacyjna jadalnia urządzona w stylu neogotyku angielskiego. 
Barbara Kelch zażyczyła sobie, aby styl zastawy nawiązywał do stylu jadalni. 
Aleksander i Barbara Kelch zlecili wykonanie reprezentacyjnej zastawy firmie Fabergé, gdyż podziwiali i kolekcjonowali dzieła pochodzące z jego pracowni. Barbara posiadała siedem jajek Fabergé. 

Fot. Widok jadalni pałacu Kelchów w Petersburgu

   Zastawa Kelchów została zaprojektowana przez znakomitego architekta, znawcę i propagatora gotyku Fiodora Schechtela. Powstanie zastawy jest związane z budową i urządzaniem wnętrz pałacu Kelchów w Petersburgu. Najważniejszym pomieszczeniem w pałacu była reprezentacyjna jadalnia urządzona w stylu neogotyku angielskiego. 
Barbara Kelch zażyczyła sobie, aby styl zastawy nawiązywał do stylu jadalni. W dekoracji zastawy zostały przedstawione smoki, gryfy, gotyckie ostre łuki, tarcze, korony, lilie i monogram w formie litery "K". 

Fot. Projekty zastawy wykonane przez Fiodora Schechtela

   Aleksander i Barbara Kelch zlecili wykonanie reprezentacyjnej zastawy firmie Fabergé, gdyż podziwiali i kolekcjonowali dzieła pochodzące z jego pracowni. Barbara posiadała siedem jajek Fabergé. 
Zastawa Kelchów była przechowywana w jadalni w pałacu w Petersburgu. Wiele z pośród jej części było ustawionych na specjalnych półkach i kredensach. Były najcenniejszą ozdobą gotyckiej jadalni. 
Niestety losy zastawy Kelchów są bardzo słabo zbadane. W burzliwym okresie rewolucji, w 1918 r. zastawa została skonfiskowana i przetopiona

Fot. Widok zastawy ustawionej na kredensach w jadalni w pałacu Kelchów. 1905 r.

   Przez następne sto lat o zastawie Kelchów nie mamy żadnych informacji, jak również żadna część tej zastawy nie pojawiła się na rynku antykwarycznym lub w znanych kolekcjach.
Sytuacja zaskakująco zmieniła się w 2016 r. Na rynku antykwarycznym pojawił się zbiór dzieł pochodzących z pracowni Fabergé. Wśród nich znajdowały się dwa noże wykonane w niespotykanym w dorobku pracowni stylu gotyckim. Szczegółowe badania potwierdziły hipotezę, że odnalezione zabytki stanowią część gotyckiej zastawy Kelchów.

Fot. Widok odnalezionych części zastawy Kelchów

   Dekoracja noży została wykonana w stylu gotyckim. Posiadają one bogato zdobione trzonki, na których znajdują się główne motywy dekoracyjne i symbole identyfikujące zastawę. 
Trzonki noży mają kształt graniasty. W końcowej części są ozdobione wklęsłym motywem gotyckiej arkady. Na przedniej stronie trzonka znajduje się relief w formie zwieńczonej koroną tarczy z monogramem w formie litery „K” i szarfy. Dodatkowo trzonek w końcowej części posiada dekorację podkreślającą jego krawędzie. W dolnej części uchwytu znajduje się ornament w formie lilii.
Dekoracja odnalezionych zabytków jest identyczna jak dekoracja sztućców przedstawionych na zdjęciu zachowanym z zbiorach rodziny Fabergé (patrz fotografie poniżej). 

Fot. Widok odnalezionych części zastawy Kelchów

Fot. Fragmenty oryginalnych fotografii Fabergé. Litera "K" 

Fot. Oryginalne fotografie przedstawiające sztućce z zastawy Kelchów

GALERIA